WENTYLACJI I ODZYSK CIEPŁA
Wraz ze wzrostem świadomości wpływu jakości powietrza wewnętrznego na samopoczucie ludzi przebywających w pomieszczeniach wzrasta potrzeba zaopatrywania pomieszczeń w świeże powietrze. Badania ostatnich dwudziestu lat wykazały, że powietrze w pomieszczeniach zamkniętych może wykazać większą koncentrację zanieczyszczeń, niż powietrze na pełnym spalin skrzyżowaniu.

Ponieważ około 90% naszego czasu spędzamy w pomieszczeniach zamkniętych, ryzyko zagrożenia zdrowia naszego organizmu jest duże. Uświadamiamy sobie także, że do zanieczyszczenia powietrza przyczynia się nie tylko dwutlenek węgla wydzielany przez człowieka i zwierzęta, lecz także dym papierosowy, drobnoustroje, nieprzyjemne zapachy pochodzące z kuchni i łazienek itp...Gwałtowny postęp technologiczny spowodował wzrost ilości emitowanych wewnątrz pomieszczeń zanieczyszczeń, a także zmianę ich rodzaju, których źródłem są różnego typu materiały wykorzystywane do produkcji mebli, urządzeń gospodarstwa domowego, podłóg, okien jak i farb czy lakierów czy stosowanie na co dzień środków chemicznych.

Wprowadzenie do powszechnego użycia kuchenek gazowych wyposażonych w otwarte palniki gazowe spowodowało wystąpienie w powietrzu wewnętrznym produktów spalania gazu. Wyposażenie mieszkań w indywidualne łazienki oraz znaczne zwiększenie ilości procesów prania, suszenia i prasowania w mieszkaniach wpłynęło na zwiększenie wilgotności. Wysoka wilgotność w naszych domach sprzyja rozwojowi bakterii, grzybów i pleśni produkujących mytotoksyny i alergenty. Nagromadzenie wyżej wymienionych zanieczyszczeń emitowanych wewnątrz pomieszczeń mieszkalnych powoduje, że sprawna wentylacja to obecnie nie przejaw luksusu, ale konieczność niezbędna dla ochrony zdrowia i życia mieszkańców. Czynniki te powodują częstsze bóle głowy, zmęczenie, alergie, zwiększoną podatność na choroby, podrażnienia i zapalenia górnych dróg oddechowych. Większa jest też częstotliwość zapadania na choroby nowotworowe.


SPRAWNIE DZIAŁAJĄCA WENTYLACJA?
W celu obniżenia kosztów eksploatacji systemów grzewczych budynków w ostatnich latach przeprowadzono tzw. termorenowację polegającą głównie na dociepleniu budynków i wymianie stolarki na szczelną (" Ustawa o wspieraniu przedsięwzięć termomodernizacyjnych" z dnia 18 grudnia 1998 roku). Docieplenie budynków ma istotny wpływ na oszczędności energetyczne, aczkolwiek przeprowadzone zabiegi fatalnie odbiły się na zdrowiu lokatorów. Zarejestrowano średnio dwukrotne zwiększenie objawów chorobowych takich jak podrażnienie oczu, gardła, żołądka, bóle głowy, kłopoty ze spaniem, mdłości, uczucie duszności. Nierozważnie przeprowadzona termorenowacja budynku może bardzo niekorzystnie wpłynąć zarówno na pracę systemu wentylacyjnego (likwidacja układu wentylacji naturalnej poprzez doszczelnienie budynku i zjawisko "termosu"), jak i na koszty eksploatacji ogrzewania (konieczność częstego wietrzenia budynku poprzez otwierane okien i wyziębianie go). Ustawa o termomodernizacji skupiając się na dociepleniach i oszczędzaniu ciepła pominęła problem wentylacji, jak i uszedł jej uwadze problem odzysku ciepła z usuwanego powietrza z pomieszczeń.

• Rozwiązaniem tych problemów jest sprawnie działająca wentylacja. Zadanie to spełnia mechaniczna wentylacja wyciągowa oraz mechaniczna wentylacja nawiewno-wywiewna. Zwrócić uwagę należy jednak na to, że zastosowanie do wywiewu tylko wentylatorów wyciągowych w łazience bądź kuchni, może spowodować transportowanie zanieczyszczonego powietrza przez kilka pomieszczeń do wentylatora wyciągowego. W szczelnym mieszkaniu skuteczność wentylacji będzie minimalna bądź zerowa ze względu na brak doprowadzenia świeżego powietrza. Wówczas wietrzymy mieszkanie, a tym samym zwiększamy zapotrzebowanie energii na podgrzanie powietrza wentylacyjnego. Pociąga to za sobą zwiększenie źródła ciepła, powiększenie ilości grzejników lub innych elementów grzejnych, czyli zwiększenie kosztów eksploatacyjnych obiektu.

• Gdy zaś wentylacja działa skutecznie zabiera z pomieszczenia 20-40% ciepła. Wyciągane powietrze jest ciepłe, dlatego logiczną konsekwencją przy rosnących kosztach ogrzewania jest skrzyżowanie, oczywiście bez możliwości mieszania się, wychodzącego powietrza z wchodzącym w celu odzyskania jak największej ilości ciepła.

• Pamiętając o warunkach, jakie powinna spełniać wentylacja:
- musi być ciągła, pracować podczas naszej nieobecności,
- obsługiwać każde pomieszczenie, zapewniając stała wymianę powietrza,
- zapewniać możliwość regulacji w celu dopasowania do tego co się dzieje w domu i warunków pogodowych,
- powinna być energooszczędna


NOWOCZESNE SYSTEMY WENTYLACYJNE
Zaprojektowany został nowoczesny system wentylacji mechanicznej nawiewno-wyciągowej z odzyskiem ciepła, rozwiązujący problem wentylacji w budownictwie mieszkaniowym.

- 2 wentylatorów (nawiewnego i wyciągowego),
- wymiennika do odzysku ciepła,
- filtrów (+czujniki zabrudzenia filtrów),
- nagrzewnicy elektrycznej,
- sieci kanałów nawiewnych i wyciągowych,
- kratek nawiewnych i wyciągowych,
- przepustnic, tłumików oraz automatyki sterującej tym układem.


Głównym elementem tego systemu jest centrala wentylacyjna. Dzięki niej zużyte powietrze oddaje ciepło świeżemu, napływającemu z zewnątrz, bez mieszania się z nim, by w ten sposób odzyskać do 70% ciepła! Zmniejszamy w ten sposób w znacznym stopniu zapotrzebowanie ciepła na podgrzanie powietrza wentylacyjnego. Ciepło odzyskujemy z tzw. ciepła bytowego, a więc emitowanego bezpośrednio przez mieszkańców domu, powstającego przy gotowaniu, praniu, kąpieli i innych czynnościach domowych, którym towarzyszy emisja ciepła oraz ze źródeł ogrzewania domu czy ciepła wydzielanego przez pracujące urządzenia domowe. Odzyskujemy około 70% tego ciepła "za darmo". Centrale wentylacyjne nawiewno-wywiewne z odzyskiem ciepła są urządzeniami przeznaczonymi do instalowania zarówno w nowo wybudowanych obiektach, jak też przy modernizowaniu wentylacji użytkowanych już lokali.

Centrale mają różne gabaryty - w zależności od ilości przetwarzanego powietrza i zastosowania. Do niedawna wymiary zewnętrzne central wentylacyjnych determinowały możliwość ich zastosowania - niejednokrotnie nie mieściły się w pomieszczeniu dla nich przeznaczonym. Najnowsze rozwiązania proponowane przez Fińsko-Polskie Konsorcjum Technologiczne, którego ASPOL FV jest członkiem - założycielem, uwzględniają również i ten aspekt. Opracowany specjalny program komputerowy pozwala na dobór gabarytów urządzenia w zależności od miejsca w którym ma docelowo być zamontowany.


CENTARLE WENTYLACYJNE
• Podsumujmy więc - centrala nawiewno-wywiewna z wymiennikiem do odzysku ciepła:
1. Pozwala nam na oszczędność energii cieplnej.
2. Zastępuje nieefektywną wentylację grawitacyjną.
3. Dostarcza darmowe ciepło dzięki wymiennikowi.
4. Likwiduje problemy alergiczne dróg oddechowych.
5. Pozwala na utrzymanie stałej temperatury i wilgotności w pomieszczeniu.
6. Wymusza stałość wymiany i filtracji powietrza.
7. Charakteryzuje się cichą pracą (izolacja akustyczna + wentylatory o niskiej głośności + tłumiki), - posiada zestaw sterowania automatycznego,
8. Charakteryzuje się prostą konstrukcją i montażem.

• Wdrażanie systemów wentylacji nawiewno-wywiewnej z jednoczesnym odzyskiem ciepła wymaga jedynie świadomych działań architektów na etapie projektowania budynków.

Posiadanie sprawnej wentylacji to nie luksus, ale potrzeba wynikająca z dbałości o ochronę naszego zdrowia i życia.


REKUPERACJA A REGENERACJA CIEPŁA
Wymienniki rekuperacyjne i regeneratywne są sercem centrali wentylacyjnej, która spełnia funkcje wentylacji, odzysku ciepła, ogrzewania i chłodzenia oraz filtracji powietrza. Urządzenia te są odpowiednimi do zastosowania w domach jednorodzinnych, biurach, gastronomiach, muzeach, archiwach, salach gimnastycznych, budynkach użyteczności publicznych ale również w obiektach przemysłowych, gdzie powstaje dużo odpadowego ciepła technologicznego jak również w rolnictwie a w szczególności w budynkach inwentarskich z przeznaczeniem na wychów i hodowlę. Centrale mają zastosowanie przy wentylacji nowych jak i remontowanych budynków, wszędzie tam, gdzie zależy nam na doprowadzeniu świeżego powietrza i ograniczeniu strat związanych z wentylacją. Centrale można zainstalować dla pojedynczego pomieszczenia oraz jako urządzenie centralne dla danego obiektu (grupy małych pomieszczeń). W zależności od sposobu przekazywania ciepła w centrali wentylacyjnej mamy do czynienia ze zjawiskiem rekuperacji lub regeneracji. Podstawową różnicą pomiędzy tymi dwoma procesami stanowi wymiennik ciepła a konkretnie jego budowa. Warunkiem rekuperacji jest przepływ mas powietrza przez jedno i to samo urządzenie.

W procesie rekuperacji wymiana ciepła następuje poprzez powierzchnie oddzielające zimne i ciepłe strumienie powietrza. Powietrze przepływa wzdłuż wspólnych przegród. Przy przekroczeniu punktu rosy, z wilgotnego powietrza wydziela się wilgoć i dodatkowo przenoszone jest ciepło utajone. W rekuperatorach nie występuje zjawisko mieszania się mas powietrza wyciąganego i nawiewanego. Z uwagi, iż w okresach zimowych istnieje możliwość obmarzania powierzchni wymiany ciepła, w agregatach rekuperacyjnych z wymiennikami metalowymi stosuje się wstępne podgrzanie mas zimnego powietrza - ten zabieg jest zbędny w przypadku wymienników wykonanych z polipropylenu (tworzywa sztucznego).


TWOJE ZDROWIE A WENTYLACJA
Układ oddechowy człowieka - fazy wydechu i wdechu.
Fińsko-Polskie Konsorcjum Technologiczne wykorzystało to zjawisko do zbudowania regeneratora ciepła, którego głównym elementem jest wymiennik regeneratywny typu WindMaker, a którego sprawność wynosi ~85-92%. Kształt wymiennika jest determinowany warunkami zewnętrznymi i zastosowaniem.

Bez względu na sektor w którym są stosowane, wszystkie regeneratory działają na tej samej zasadzie a różnią się jedynie rozwiązaniami technicznymi dostosowanymi do specyfiki obiektów w których pracują.


Kształt zewnętrzny regeneratora może być cylindryczny (stosowane w większości w przemyśle i rolnictwie np. RRC Roof) lub o podstawie prostokąta (większość agregatów dla mieszkalnictwa). Centrala składa się z pary pojedynczych urządzeń, pracujących naprzemiennie bądź jednego bloku odzysku ciepła podzielonego na dwie sekcje, po jednym wymienniku w każdej sekcji. Podczas gdy jedna sekcja wyciąga powietrze z pomieszczeń, druga nawiewa. Wielkość wymienników w sekcji jest uzależniona od mocy urządzenia.